Demodicosis (jonge hondenschurft) is een aandoening die vrij veel voorkomt bij de jonge hond. Deze aandoening veroorzaakt kale plekken op het lichaam. Jeuk kan een symptoom zijn, maar dat hoeft niet. Er heerst bij veel mensen onduidelijkheid of deze aandoening nu besmettelijk is of niet. Demodex is niet besmettelijk. De aandoening is meestal goed te behandelen.
De parasiet
De demodex mijt ziet eruit als een visje met heel korte pootjes. De volwassen mijt heeft 4 paar pootjes en de nymphe 3 paar poten. De eieren zien eruit als de Amerikaanse footbal, ovaalvormig met punten. De levenscyclus van deze parasiet is helemaal op het dier in de haarfollikel. De mijt leeft waarschijnlijk van talg, maar helemaal zeker is dat nog niet. Omdat de mijt niet kan overleven buiten het dier, zal de mijt ook nooit in de woonomgeving (kennel, huis, vloerbedekking) worden gevonden.
De verspreiding van de parasiet
Pasgeboren pups zijn de eerste dagen ontvankelijk voor de mijt. Tijdens de geboorte en vlak daarna kunnen mijten van de moeder overgaan op de pup. De immuniteit van de pup is nog niet goed ontwikkeld. De mijt kan eenvoudig de barrière van de huid doorbreken en naar de haarfollikel gaan. Deze gang van zaken is helemaal natuurlijk en leidt niet tot ziekte.
Demodicosis
De ziekte demodicosis kan ontstaan wanneer de immuniteit van de hond te kort schiet. Jonge honden hebben een wat minder goed ontwikkeld immuunsysteem en ontwikkelen daarom waarschijnlijk sneller demodicosis dan oudere honden. Ook bij de oudere hond zijn er veel oorzaken die het immuunsysteem uit het evenwicht kunnen brengen, bijv. een leverstoornis, suikerziekte, allergie en stress.
Stress is een heel breed begrip en kan zeer veel verschillende oorzaken hebben, zoals een nieuwe baas, verhuizing, een andere hond in huis of een ziekte van de hond. Er zijn rassen waarbij er problemen zijn met betrekking tot het immuunsysteem. Er is maar een heel klein stukje van het immuunsysteem niet goed werkzaam. De honden zijn verder helemaal gezond. Deze honden kunnen heel snel demodicosis ontwikkelen. In dergelijke gevallen kan de teef demodicosis ontwikkelen tijdens de zoogperiode en meerdere pups uit het nest ook. In deze gevallen is het raadzaam niet verder met de pups en de teef te fokken. Deze gevoeligheid is erfelijk. Tot op heden is het niet gelukt uit te zoeken wat er precies mis is met het immuunsysteem.
Lokale demodicosis
Deze vorm van demodicosis houdt in dat er plaatselijk een kale plek ontstaat. De hond is niet ziek. Er is meestal geen jeuk. Veel honden kunnen de mijt zonder behandeling goed aan. De kale plek verdwijnt spontaan. In sommige gevallen is deze kale plek het begin van uitbreiding over het gehele lichaam. De lokale vorm van demodicosis ziet men erg vaak ergens op het hoofd, maar het kan op het gehele lichaam voorkomen.
Gegeneraliseerde demodicosis
De hond vertoont nu overal kale plekken. De hond heeft grote lymfeknopen en kan ziek zijn. Sommige dieren krijgen er een huidinfectie bij. De bacterie “Staphylococcus intermedius” dringt dan ook de huid binnen. Grote bloedblaren, puisten en roodheid van de huid zijn een gevolg. Wanneer de hond jeukerig is krabt hij de huid stuk. Ingedroogde etter en bloed blijven plakken in de haren. De hond ziet er slecht uit en behandelen is nu noodzakelijk. Deze honden zijn niet besmettelijk voor andere honden.
De diagnostiek
Wanneer u uw hond verdenkt van demodicosis gaat u naar uw dierenarts. Uw dierenarts zal een huidafkrabsel nemen. Hij/zij schraapt dan met een scherpe lepel wat opperhuid weg en bekijkt dat onder de microscoop. Twee huidafkrabsels zijn meestal voldoende, maar soms moet er wat langer gezocht worden. De mijt is goed herkenbaar bij de kleinste vergroting. In sommige gevallen zit de mijt niet in de oppervlakkige follikel, maar alleen in de diepere delen van de follikel. Het is dan mogelijk om met een huidafkrabsel de diagnose te missen. Huidbiopten zijn dan geïndiceerd. Dit houdt in dat onder plaatselijke verdoving kleine stukjes huid worden weggehaald. De patholoog kan dan in het laboratorium de mijten vinden. Het is wel zinvol om zeker te weten of de hond demodicosis heeft. U zou uw hond ten onrechte met een giftige stof insmeren, terwijl het niet noodzakelijk is. Indien u uw hond wil gebruiken voor de fokkerij, is het van groot belang om te weten of het dier gevoelig is voor demodicosis.
De behandeling
De demodex mijt wordt bestreden met amitraz (ectodex). De hond wordt eenmaal per week met deze oplossing ingesmeerd. Bij langharige rassen (en eigenlijk ook bij kortharige rassen) moet de hond kaalgeschoren worden. Dit heeft twee redenen. Ten eerste kan het gif beter doordringen tot op de huid. Ten tweede blijft er minder gif hangen in de haren. De hond ademt minder gif in. Amitraz is een giftige stof. Bijwerkingen kunnen zijn: sloomheid, geïrriteerde slijmvliezen, slecht eten, diarree en huiduitslag. Ook de behandelaar kan dezelfde verschijnselen vertonen. Daarom is het raadzaam de hond buiten in te smeren. Is dat niet mogelijk of is het erg koud, dan voor het open raam of in een goed geventileerde ruimte. Daarbij moet de behandelaar plastic wegwerphandschoenen aan doen en een mondkapje voor. Het gif mag niet worden uitgespoeld. De hond mag wel worden gedroogd. De behandeling duurt 6 tot 12 weken. De dierenarts zal regelmatig door middel van huidafkrabsels de hond controleren. De behandeling houdt pas op wanneer er geen mijten meer worden aangetroffen.
Indien de hond ook nog een uitgebreide huidontsteking heeft, dan krijgt de hond ook antibiotica. Is er sprake van een diepe huidontsteking dan kan een antibiotica kuur wel 6 weken lang zijn.
In sommige gevallen slaat bovenstaande behandeling niet aan. Dan is er nog een andere behandeling met gif, dat ingegeven moet worden gedurende enige maanden. Deze behandeling heeft erg veel nadelen. Het is een niet wettelijk toegestane behandeling. De hond kan van dit gif in coma raken en overlijden. Dergelijke behandelingen moeten heel goed worden doorgesproken tussen eigenaar en dierenarts. Het is een gevaarlijke behandeling met veel risico’s. Daarom is dit niet aan te raden als een eerste keuze van behandelen.